Audiodeskrypcja

Co warto o niej wiedzieć…

Audiodeskrypcja –  to  technika, która dzięki dodaniu słownego opisu, umożliwia osobom niewidomym przeżywanie wszelkiego rodzaju sztuki.  Daje im możliwość odbioru twórczości filmowej i teatralnej, uczestniczenia w wystawach malarstwa, fotografii, czy wydarzeniach sportowych.  Za pomocą audiodeskrypcji opisywane są wszystkie elementy obrazu, istotne dla jego zrozumienia i właściwej percepcji.  Język ciała, przebieg akcji, scenografia, wszystko co pomaga osobie niewidomej podążać za rozwijającą się fabułą i  uchwycenie tego co dzieje się na ekranie, na scenie czy na obrazie.

Audiodeskrypcja pozwala również na samodzielne poruszanie się osób niewidomych po urzędach i innych obiektach publicznych. W wielkich galeriach handlowych pomaga odnaleźć właściwe biuro lub produkt. Widowisko sportowe, mecz, film, wystawa czy sztuka teatralna, dzięki audiodeskrypcji stają się dostępne także dla osób niewidomych.

Technika ta jest bardzo popularna i od lat powszechnie stosowana w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, we Włoszech, Belgii, Francji a także u naszych czeskich sąsiadów. W Polsce audiodeskrypcja jest wciąż jeszcze w fazie rozwoju. Jednak rosnące zapotrzebowanie na audiodeskrypcję w różnych instytucjach i na wydarzeniach kulturalnych sprawia, że technika ta staje się rozpoznawalna.

Kolebką polskiej audiodeskrypcji jest Białystok. To właśnie w tym mieście powstała Fundacja Audiodeskrypcja, która, jako pierwsza organizacja pozarządowa, rozpoczęła działania w zakresie kompleksowego udostępniania kultury wizualnej osobom niewidomym i słabowidzącym. Białostocką fundacje stworzyły osoby niewidome – Tomasz Strzemiński i jego żona Barbara Szymańska. Oficjalną premierą audiodeskrypcji w Polsce był, zainicjowany właśnie przez nich, pokaz filmu „Statyści” Michała Kwiecińskiego, który odbył się w roku 2006, w białostockim kinie Pokój. Po tym wydarzeniu, audiodeskrypcja zaczęła pojawiać się w mediach ogólnopolskich i stawała się coraz bardziej rozpoznawalną inicjatywą. W ślad za białostocka fundacją ruszył Kraków, w którym powstała fundacja „Siódmy zmysł” zajmująca się zarówno tworzeniem audiodeskrypcji jak i napisów dla niesłyszących.  W 2010 roku do grupy organizacji zajmujących się propagowaniem audiodeskrypcji dołączyła wrocławska fundacja „Katarynka”. Dzięki działalności wszystkich organizacji i instytucji propagujących audiodeskrypcję, technika ta staje się coraz bardziej popularna, a sztuki wizualne mogą być  odbierane również przez widzów z dysfunkcjami wzroku.

Aktualnie z audiodeskrypcją można spotkać się już w wielu miejscach na terenie Polski. We Wrocławiu niewidomi mogą raz w miesiącu oglądać filmy z audiodeskrypcją w Centrum Kultury „Wrocław-Zachód”, opisy słowne do wielu ekspozycji  są dostępne także we wrocławskim oddziale Muzeum Narodowego oraz w Panoramie Racławickiej. Fundacja na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji Katarynka dostarcza też filmy dostosowane do potrzeb osób niewidomych na seanse dla osób z dysfunkcjami wzroku organizowane przez wałbrzyską bibliotekę „Pod Atlantami”, w bibliotece tej organizowane są także wystawy malarstwa z audiodeskrypcją tworzone we współpracy z Fundacją Katarynka.